Engelen

Veel plaatsen kennen een kersttraditie, maar geen ervan is zo vermaard als het wonder van Markt-Luiden. Een tweelingdorp dat ooit één nederzetting was, waar later de rivier het Neppeldiep dwars doorheen ging stromen.

Elk jaar verrijst in beide kernen bij het begin van de adventstijd een flinke kerstboom midden op het dorpsplein. Om 18.45 uur luiden de kerkklokken en dooft alle verlichting. Na een korte stilte is het alsof de hemel openscheurt. Een lichtstraal schijnt op de top van de boom. Trompetgeschal klinkt en dan is het opnieuw even stil. Vervolgens gaan achter de ramen van de huizen honderden kaarsen aan. Rondom de sparren worden fakkels aangestoken en in het licht daarvan is in de toppen een gouden engel te zien. Dan is er spijsbrood en warme chocolademelk. Soms gaan er mensen met de pont van het ene naar het andere dorp. Daar worden ze gastvrij ontvangen en vooral later op de avond vloeit de glühwein rijkelijk.

Zo gebeurde het decennia lang. Totdat een ondernemer in Markt vond dat zijn dorp belangrijker was dan het buurdorp en een exorbitante kerstboom aanschafte. Het volgende jaar nam Luiden revanche door de presentatie van een levende kerststal. Tevens mocht de schaapskudde op het marktplein bivakkeren. De eenvoudige plechtigheid groeide uit tot een volksfeest, waarbij enorme geldbedragen werden verkwist, terwijl de verhoudingen tussen beide kernen vertroebelden.

Maar misschien was nog wel het ergste dat er ook tussen de engelen een woordenwisseling ontstond. Het was een extra wonder dat ze het volgende jaar weer op hun plaats verschenen. De mensen daarentegen maakten zich op voor het grootste feest aller tijden. Om er zeker van te zijn dat hun feest grootser was dan dat van het dorp aan de overkant, werden drastische maatregelen genomen. Op een winderige adventsnacht vatte de boom in Markt vlam en een groot deel van het centrum brandde af. Vrijwel op hetzelfde moment brak de rivierdijk bij Luiden door en overstroomde de hele kern. Beide engelen werden gedwongen hun plaats te verlaten. Woedend bereikten zij de hemel en vlogen elkaar daar in de haren. De aartsengel Gabriël moest hen tot kalmte manen. Verontrust stelde hij vast: “Als zelfs de engelen in de hemel ruzie maken, hoe kan het dan ooit vrede op aarde worden?”

In Markt en Luiden hadden ze het hele jaar nodig om alle schade te herstellen. Daarna werd besloten om van het jaarlijkse ritueel af te zien, omdat het alleen tot ellende leidde. Intussen legden de engelen hun geschil bij en overdachten zij hoe de situatie kon worden gekeerd.

Groot was de verwondering van de mensen, toen eerste adventszondag op beide dorpspleinen toch een enorme boom stond. Zelfs de engelen waren reeds in de top aanwezig.

De volgende dagen gebeurde er nog iets merkwaardigs: er verdwenen mensen. Sommigen zeiden: “We gaan even bij de boom kijken” en kwamen niet meer terug. Ook anderen raakten door onverklaarbare oorzaak zoek. Gelijkertijd verschenen er op raadselachtige wijze steeds meer schitterende kerstballen in beide bomen.

Op kerstmorgen stond een meisje van een jaar of acht met haar moeder op het plein van Markt. “Mama, moet je eens kijken,” zei ze. “Er zit een meisje in deze kerstbal.”